Η σατιρική εφημερίδα Charlie Hebdo δημοσίευσε καρικατούρες με τον προφήτη Μοχάμεντ. Η εφημερίδα είναι γνωστή στη Γαλλία για το ιδιαίτερα καυστικό χιούμορ της το οποίο δεν έχει όρια. Εξάλλου όλοι έχουμε ακούσει την έκφραση “η σάτιρα δεν έχει όρια”.

Η επίθεση

Δημοσιεύσεις της εφημερίδας για το Ισλάμ και τον προφήτη είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους Μουσουλμάνους της Γαλλίας. Ωστόσο κανείς δεν περίμενε την επίθεση της 7ης Ιανουαρίου 2015, όταν δύο αδέρφια επιτέθηκαν στο Charlie Hebdo. Είχε προηγηθεί μία εμπρηστική επίθεση το 2011 όπου κάηκαν τα γραφεία του Charlie Hebdo, έπειτα από δημοσίευμα που ασκούσε κριτική στην εκλογική νίκη του ισλαμιστικού κόμματος Εναντά στην Τυνησία.

Ποια είναι τελικά τα όρια της σάτιρας; Πρέπει να αποκλείονται εύθικτες κοινωνικές ομάδες;

Εάν γυρίσουμε πίσω το χρόνο θα διαπιστώσουμε πως σε απολυταρχικά καθεστώτα η σάτιρα δεν επιτρέπονταν. Οι δημοσιογράφοι λογοκρίνονταν από τον κρατικό μηχανισμό και η ελευθερία του λόγου ήταν μία τυπική αρχή που δεν εφαρμόζονταν. Από την άλλη μεριά γνωρίζουμε ότι οι δημοσιογράφοι οφείλουν να σέβονται την κάθε προσωπικότητα και τις προτιμήσεις της.

Το Charlie Hebdo όπως και άλλα σατιρικά έντυπα έχουν σατιρίσει άλλα θρησκεύματα, όπως τους Χριστιανούς. Ποτέ όμως δεν είχε υπάρξει αντίδραση. Δίνεται ιδιαίτερη σημασία στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκαν αυτές οι καρικατούρες στους Μουσουλμάνους, ως προσβολή και βλασφημία. Δημιουργήθηκε ένα μεγάλο κύμα εχθρότητας απέναντι στους Γάλλους και κυρίως τον γάλλο Πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν.

Το Charlie Hebdo ωστόσο ποτέ δεν σιώπησε. Προέβη στην επαναδημοσίευση των καρικατούρων, παρά τον φόβο που επικρατούσε. Η σάτιρα δεν μπορεί να κάνει εξαιρέσεις όταν αγγίζει κάθε πτυχή της κοινωνικής ζωής μιας χώρας.

Το φύλλο που δημοσιεύτηκε πριν 2 ημέρες έχει άλλη μία καυστική αναφορά στο Ισλάμ. Το πρωτοσέλιδο γράφει “Θέλετε να σας κυριαρχούν; Τολμήστε τον Ισλαμισμό”.

Το άρθρο 7 χρόνια από την τρομοκρατική επίθεση στο Charlie Hebdo εμφανίστηκε πρώτα στο Giga fm 105,4 | Ραδιοφωνικός Σταθμός | Ήπειρος | Ιωάννινα.

Η αναφορά της Τουρκίας σε πολλές συζητήσεις την καθιστά ένα κράτος με ισχυρή θέση. Τα τελευταία γεγονότα με τις τρομοκρατικές επιθέσεις και την ανταλλαγή πυρών, κατέληξε και πάλι σε συζητήσεις γύρω από υπεύθυνους και ενόχους. Μια τέτοια συζήτηση είναι και εκείνη της δράσης της «Αραβικής Άνοιξης». Συνδέεται η Τουρκία με το κίνημα της «Αραβικής Άνοιξης»;

Για τη παρούσα ανάλυση θα αξιοποιηθούν τόσο πληροφορίες για το κίνημα όσο και για τον θρησκευτικό φονταμενταλισμό και το Ισλάμ, ως τμήματα της Τουρκίας και του κινήματος.

«Ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός»

Ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός είναι ένα μοντέρνο κίνημα του 20ου αιώνα, με ιστορικά προηγούμενα. Αντιτίθεται σε οτιδήποτε συνιστά αλλαγή ή καινούργιο, εκφράζοντας ακραία εμμονή στο παρελθόν και αξιοποιείται ως όρος από το 1970, για να εξηγήσει μια σειρά πολλών διαφορετικών πολιτικών και θρησκευτικών εξελίξεων.

Οι θρησκευτικοί φονταμενταλιστές στρέφονται στα ιερά κείμενα , για να πάρουν τη γνώμη του Θεού για διάφορα ζητήματα και τις αναγνώσεις τους, τις διαμορφώνουν, ώστε να αποτελέσουν πεδίο μεταρρύθμισης. Οι μουσουλμάνοι φονταμενταλιστές πιστεύουν, ότι πρέπει να «καθαρίσουν» το Ισλάμ από τυχόν προσχωρήσεις σε αυτό του πολιτιστικού εκσυγχρονισμού. Επίπτωση αυτού είναι η στροφή προς την τρομοκρατία. Κατανοούν το δόγμα τους ως πίστη στο λόγο του Θεού, ο οποίος είναι γραμμένος στο ιερό τους βιβλίο, το Κοράνι, και οι αποκαλύψεις του καθορίζουν το δόγμα.

Οι ισλαμιστικές ομάδες δρουν για να αλλάξουν την τρέχουσα κοινωνική και πολιτική τάξη πραγμάτων με την χρήση διαφόρων πολιτικών μέσων.

Οι σύγχρονοι ισλαμιστές αντιλαμβάνονται τον κόσμο με όρους κοινωνικής αλλαγής. Η κοινωνική αλλαγή προωθείται μέσω της διάκρισης μεταξύ του δίκαιου και του άδικου σε ολόκληρη την ισλαμική ιστορία, που μοιάζει με τη διάκριση στη Δύση μεταξύ κοινωνίας των πολιτών και κράτους, όπου η μια συνεπάγεται αποδυνάμωση της άλλης. Το άδικο «κατοικεί» στο κράτος και το δίκαιο προσπαθεί να αλλάξει την κατάσταση αυτή, η οποία είναι διεφθαρμένη και ανεπαρκώς ισλαμική.

Οι σύγχρονοι ισλαμιστές φονταμενταλιστές θεωρούν τον εαυτό τους ως το δίκαιο, που επιχειρεί να μεταρρυθμίσει την δημοκρατία, με την καθοδήγηση του θεού και της Σαρία. Κακές κυβερνήσεις, υψηλή ανεργία και κοινωνική κρίση ενθάρρυναν τις ισλαμιστικές κινήσεις σε πολλές χώρες του μουσουλμανικού κόσμου παράλληλα με την αποτυχία του εκσυγχρονισμού και της Δύσης.

«Το κίνημα της «Αραβικής Άνοιξης» »

Με τον όρο «Αραβική άνοιξη» εξηγείται το σύνολο των γεωπολιτικών εξελίξεων, που έλαβαν χώρα στον αραβικό χώρο, από τα μέσα Δεκεμβρίου του 2010 (18 Δεκεμβρίου), με σκοπό την ανατροπή των αυταρχικών καθεστώτων. Θεωρήθηκαν υπεύθυνα για την μακρόχρονη απουσία δημοκρατίας και των θεσμών της και γενικότερα τη σημαντική υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου, και της καθημερινότητας των πολιτών των Αραβικών χωρών.

Χιλιάδες πολίτες, οι οποίοι ήταν δυσαρεστημένοι από την πολιτική, την οποία εφάρμοζαν τα καθεστώτα, την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την φτώχεια, τα υψηλά ποσοστά ανεργίας, τον πληθωρισμό, τις υψηλές τιμές των αγαθών, την ταξική πάλη, τους θρησκευτικούς διαχωρισμούς, βγήκαν στους δρόμους, με σκοπό να δουν την επιθυμητή αλλαγή.

Ο «χειμώνας» της καταπίεσης και της διαφθοράς έμελλε να αλλάξει από την «άνοιξη», την οποία θα έφερνε η δράση και η ανατροπή των καθεστώτων. Σε αρκετές χώρες του αραβικού κόσμου εμφανίστηκε το κίνημα, με τους διαδηλωτές να ζητούν και σε ορισμένες περιπτώσεις να επιτυγχάνουν.

Το κίνημα έδρασε σε πολλές χώρες μεταξύ των οποίων η Τυνησία, Αλγερία, Μαυριτανία, Λιβύη, το Μαρόκο, η Συρία, η Αίγυπτος και η Υεμένη. Μπορεί σε αυτές να ενταχθεί και το τουρκικό κράτος;

«Το παράδειγμα της Τουρκίας»

Για την πλήρη κατανόηση της τουρκικής περίπτωσης κρίνεται σκόπιμη η ανάλυση της πορείας, που είχε το Ισλάμ στην χώρα μετά και την ανάληψη της ηγεσίας από τον  Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και την διακυβέρνηση του κόμματος «Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης» (AKP). Μετά και τις εκλογές του Νοεμβρίου 2002 ένα νέο πολιτικό κόμμα αναλαμβάνει την εξουσία και καταλαμβάνει σχεδόν τα ⅔ των εδρών στο κοινοβούλιο

Η μεγάλη επιτυχία του AKP αντικατοπτρίζει μεγάλες πηγές δυσαρέσκειας των πολιτών  για την προηγούμενη τουρκική πολιτική και την τουρκική οικονομία, παράγοντες, οι οποίοι οδήγησαν σε διαμαρτυρία για ένα αποτελεσματικό κυβερνητικό σύστημα. Ο γρήγορος πληθωρισμός το 2001, η βαθιά οικονομική ύφεση το 2001-2002 οδήγησαν σε υψηλή ανεργία και απελπισία των καταναλωτών. 

Η κυριότερη αιτία της επιτυχίας του κόμματος AKP υπήρξε η πολιτική της μάθησης, η οποία μετέτρεψε το κυρίαρχο ισλαμιστικό κίνημα στην Τουρκία σε πολιτικά εξελιγμένο, προοδευτικό και μετριοπαθές, το οποίο έχει ενεργή συμμετοχή στην πολιτική.

Οι εκλογές του 2002 και η νίκη του AKP παρείχαν ένα κοινωνικό πλαίσιο, στο οποίο η ισλαμική ταυτότητα έχει αναδειχθεί ως ένας πολιτικά ενεργοποιητικός παράγοντας, τμήμα της εθνικής πολιτικής.

Ο Ερντογάν χαρακτήρισε τον εαυτό του ως «άνθρωπο της μεσαίας οδού» και υποστήριξε ότι το AKP θα αποτελεί γέφυρα μεταξύ της παραδοσιακής και της εκσυγχρονιστικής Τουρκίας. Το κόμμα θα είχε την υποχρέωση να εκπροσωπήσει τον «πολίτη Οσμάν», τον μέσο Τούρκο, που αγωνιζόταν να τα καταφέρει στον σύγχρονο κόσμο.

Δεσμεύτηκε να σεβαστεί τη θρησκευτική πίστη και να υποστηρίξει τις ηθικές αξίες, αλλά στο πλαίσιο ενός κοσμικού κράτους. Για το AKP, «η πραγματική κοσμικότητα δεν σήμαινε καμία κρατική παρέμβαση στη θρησκευτική πρακτική, και έτσι δεσμεύτηκε να επιλύσει το ζήτημα των περιορισμών στις μαντίλες».

Στο όραμα του κόμματος, η θρησκεία παρέμεινε ο σημαντικότερος ανθρώπινος θεσμός, δημιουργώντας μια φυσική ηθική και κοινωνική τάξη, ωστόσο, οι θρησκευτικοί θεσμοί θα λειτουργούσαν πιο αποτελεσματικά, εάν εντάσσονταν στο γενικότερο πλαίσιο «κοινωνικής και θρησκευτικής ελευθερίας».

«Η πολιτική ατζέντα της Τουρκίας μετά την εμφάνιση του κινήματος της «Αραβικής Άνοιξης» »

Με την εμφάνιση του κινήματος της «Αραβικής Άνοιξης», παρατηρήθηκε στροφή των πολιτικών, τις οποίες εφάρμοζε η Τουρκία, κυρίως σχετικά με την εξωτερική πολιτική. Τουρκία παρουσιαζόταν ως δύναμη του κέντρου στην ευρύτερη περιοχή, κυρίως ακολουθώντας τις επιταγές του περιφερειακού ακτιβισμού.

Πριν από την «Αραβική Άνοιξη», η Τουρκία ήταν απρόθυμη να προχωρήσει σε ξένες στρατιωτικές επεμβάσεις. Προσπάθησε να ορίσει και να διαμορφώσει την ατζέντα της μετά τη σύγκρουση, χρησιμοποιώντας διεθνείς οργανισμούς και σχετικές πλατφόρμες, παρότι ήταν αδύναμη να επέμβει.

Ωστόσο, η δράση της «Αραβικής Άνοιξης» στη Συρία άλλαξε τη μακροχρόνια προσέγγιση του ΑΚΡ στην εξωτερική πολιτική. Αντί να διατηρήσει τις πολιτικές και τις δεσμεύσεις της, η Τουρκία μετατράπηκε σε κράτος που άρχισε να απειλεί τις κυβερνήσεις της Μέσης Ανατολής.

Η εμφάνιση της «Αραβικής Άνοιξης» συνδέεται με την λαϊκή δυσαρέσκεια και την κοινωνική αδικία, συνθήκες οι οποίες οδήγησαν δεκάδες πολίτες να βγουν στους δρόμους και με κοινό αγώνα να διεκδικήσουν, όσα θεωρούν ότι τους στερεί η ηγεσία. Πρόκειται για ηγεσίες διεφθαρμένες, αδιάφορες για το κοινό καλό και την κοινωνική δυστυχία και για τον λόγο αυτό πρέπει να ανατραπούν και να αντικατασταθούν από άλλες, οι οποίες θα ωφελούν πρώτα το σύνολο.

Το παράδειγμα των Αραβικών χωρών γρήγορα έφτασε και στους «κόλπους» της Δύσης, η οποία έχει μελετήσει και επιχειρήσει να εξηγήσει την εμφάνιση των κινημάτων. Η απόδοση ευθυνών πολλές φορές ξέφυγε από τα όρια της διεφθαρμένης ηγεσίας και κατέληξε να αποδίδει σειρά πολλών κινημάτων σε διάφορες χώρες, σε ισλαμιστικά ακραία κινήματα. Το Ισλάμ αποτέλεσε παράγοντα κινητοποίησης, αιτία, δικαιολογία και πολλές φορές σκοπό των κινήσεων αυτών, με αποτέλεσμα οι μελέτες πλέον να μιλούν για εξτρεμιστές μουσουλμάνους, οι οποίοι προκαλούν χάος και σκορπούν φόβο και μίσος στο διάβα τους.

Το παράδειγμα της Τουρκίας μπορεί να δώσει μια απάντηση στα παραπάνω, με δεδομένη την ανάλυση, που υπήρξε. Υπάρχουν σημαντικά σημεία τόσο στον ισλαμικό φονταμενταλισμό όσο και στη δράση της «Αραβικής Άνοιξης», τα οποία θεωρούνται όμοια. Πρόκειται για ανθρώπους, οι οποίοι ζητούν αλλαγή και κάθαρση, θεωρούν ότι υπάρχει διαφθορά και απάτη και για τους λόγους αυτούς ενεργά μάχονται για την αλλαγή αυτή. Στην περίπτωση των ισλαμιστών η θρησκεία απειλείται και πρέπει να προστατευθεί από τους εχθρούς της, που είναι οι ηγέτες των κρατών, ενώ η δράση στις αραβικές χώρες αφορούσε οικονομικούς και κοινωνικούς όρους διαφθοράς και εκμετάλλευσης. 

Η Τουρκία θεωρήθηκε κράτος στο οποίο έδρασε η «Αραβική Άνοιξη». Λαμβάνοντας υπόψη την εμφάνιση του κινήματος και την ανάληψη της εξουσίας από το AKP στην Τουρκία το 2002, την πολιτική μετριοπάθεια όσον αφορά το Ισλάμ και τον μετασχηματισμό αυτού σε πολιτικό, δεν κρίνεται δυνατή η όποια σύνδεση.

Πρόκειται για κράτος στο οποίο υπήρξε προώθηση του Ισλάμ στο πλαίσιο της πολιτικής και του καθεστώτος, αντίθετα από άλλα κράτη, στα οποία η πολιτική το περιόρισε. Ωστόσο, η δράση του κινήματος ωφέλησε την χώρα σε τομείς, που δεν αφορούν την θρησκευτική ελευθερία, αλλά την δυνατότητα της Τουρκίας να αποτελέσει διεθνή παράγοντα, ο οποίος θα επηρεάσει την κατάσταση στην Μέση Ανατολή.

Η ακραία έκφραση του ισλαμικού φονταμενταλισμού, με τις εικόνες του παρόντος, τη βία, τις δολοφονίες, την καταπίεση και την τρομοκρατία σε δεκάδες χώρες δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη σε κάθε χώρα, στην οποία θα εμφανιστεί. Το Ισλάμ αποτελεί όπλο, πέρα από όλα, και στα χέρια κατάλληλων ή ακατάλληλων ανθρώπων, έχει και ανάλογα αποτελέσματα και κυρίως ολέθριες επιπτώσεις. Για την περίπτωση της Τουρκίας, το Ισλάμ δεν συνδέεται με την εμφάνιση της «Αραβικής Άνοιξης» αλλά θεωρείται ένα σημαντικό «όπλο» στα χέρια ενός κατάλληλου ή και ακατάλληλου ανθρώπου!

ΠΗΓΗ: Μεταπτυχιακή εργασία συντάκτριας

* Οι απόψεις του κειμένου είναι προϊόν προσωπικής άποψης και δεν εκφράζουν απαραίτητα την θέση του gigafm.gr

Το άρθρο Συνδέεται η Τουρκία με το κίνημα της «Αραβικής Άνοιξης»; εμφανίστηκε πρώτα στο Giga fm 105,4 | Ραδιοφωνικός Σταθμός | Ήπειρος | Ιωάννινα.

Το μεγάλο ζήτημα «Ισλάμ» υπάρχει σε κάθε συζήτηση και ανάλυση. Πρόκειται, ίσως, για ένα από τα πιο καίρια και αμφιλεγόμενα «προβλήματα» της παγκόσμιας κοινότητας.

Είναι όμως πολλά περισσότερα και κυρίως απαντά σε δεκάδες συνθήκες, που αφορούν τομείς της πολιτικής διαδικασίας και της θρησκευτικής θεώρησης. Η εικόνα του Ισλάμ σήμερα είναι δεδομένη και παγιωμένη σε βομβιστές αυτοκτονίας και τρομοκρατικές επιθέσεις. Στο όνομα του ενός Θεού, «απόστολοι» της πίστης σπέρνουν τον θάνατο και προκαλούν ταραχές, ενώ «συλλέγουν» αμάχους στο «κύμα» δολοφονιών. Η κατανόηση, όμως, των περιστατικών αυτών είναι μια δύσκολη διαδικασία.

Η θέα και μόνο των ενεργειών, εμποδίζει τον ανθρώπινο νου να κινηθεί προς την κατανόηση. Ίσως όχι άδικα, μιας και ο θάνατος και ειδικά από επιθέσεις αυτοκτονίας δεν συνιστά λογικό «προϊόν» σκέψης. Υπάρχει, ωστόσο, τεράστιο ενδιαφέρον πίσω από τους τρομοκράτες και τη δράση τους.

Το θρησκευτικό Ισλάμ, αρχικά, αποτελεί παρακαταθήκη της Ανατολής, που για πολλά χρόνια εκφραζόταν μέσω της πολιτικής ζωής και των θρησκευτικών «σχημάτων».  Κυριαρχείται από έναν τρόπο σκέψης, τον «Σαλαφισμό», που καθοδήγησε την Αλ Κάιντα. Πρόκειται για φονταμεταλιστική προσέγγιση, η οποία μιμείται τον Προφήτη Μωάμεθ και απορρίπτει τη νεωτερικότητα, με βαθιά πίστη και υποταγή στη «σαρία» (ιερό ισλαμικό νόμο).

Χρειάστηκε η 11/9 για να αρχίσει να φοβάται και η Δύση. Η επίθεση στους δίδυμους πύργους αποτέλεσε το σημείο στο οποίο, ήρθαν τόσο κοντά τα φαινόμενα θρησκευτικής βίας, σε βαθμό που πέρα από απλή ανάλυση, εντάθηκαν ειδικές μελέτες των φαινομένων αυτών. Η Αμερική και η Δύση άρχισαν να φοβούνται, κάτι που υπήρχε ήδη στον υπόλοιπο κόσμο.

«Θρησκευτική βία και τρομοκρατία»

Όλων των ειδών οι αναλύσεις ταυτίζουν το Ισλάμ με την έκφραση της θρησκευτικής βίας, ωστόσο με διαφορετικά κριτήρια. Ορισμένες αναφέρουν το Ισλάμ ως απόκλιση μιας θρησκείας, άλλες ως «καταφύγιο» τρομοκρατών και σωρεία χαρακτηρισμών, οι οποίοι, κατά τη γνώμη μου, απομακρύνουν πολύ από τη πραγματικότητα.

Οι εξτρεμιστές ισλαμιστές αποτελούν τους εκφραστές της θρησκευτικής βίας, στην οποία απαντούν οι δολοφονίες, οι αυτοκτονικές επιθέσεις, η τρομοκρατία και γενικότερα η χρήση βίαιων μεθόδων καταστολής. Η θρησκευτική τρομοκρατία πλέον, συνοψίζει τις παραπάνω αναφορές διότι δεν αποτελεί κάθε έκφραση τρομοκρατίας και θρησκευτική.

Το 1980 από τις 64 τρομοκρατικές ομάδες, οι 2 ήταν θρησκευτικές. Το 1992 υπήρχαν μόλις 11 θρησκευτικές τρομοκρατικές ομάδες, το 1994 από τις 33, οι 16 ήταν θρησκευτικές, το 1995 από τις 56, οι 26 ενώ το 2005 από τις 262, το 36% ήταν θρησκευτικές. Τα ποσοστά αυξάνονται.

«Ταύτιση πολιτικού και θρησκευτικού»

Η εξήγηση βρίσκεται στο ότι το θρησκευτικό Ισλάμ είναι και πολιτικό Ισλάμ. Η θρησκεία για τον δυτικισμό αποτελεί ιδιωτική επιλογή και υπόθεση, η οποία, αν ισχύουν συνθήκες θεσμικής ανεξαρτησίας, παραμένει στα πεδία αυτά. Το Ισλάμ συνιστά τρόπο ζωής και δράσης. Γυναίκες και άνδρες συμμορφώνονται με τον «Ιερό νόμο» και τις επιταγές του. Όλοι οι θεσμοί και οι κοινωνικές δομές λειτουργούν με βάση αυτούς. Η πολιτική και κοινωνική ταυτότητα εκπορεύεται από την θρησκευτική, η οποία διαποτίζει την ανθρώπινη ύπαρξη.

Θρησκευτικό Ισλάμ-Πολιτικό Ισλάμ-Θρησκευτική βία-θρησκευτική τρομοκρατία.

Η πολιτική θεολογία του Ισλάμ εξηγεί τη θρησκευτική τρομοκρατία. Και καθώς η πολιτική θεολογία αποτελείται και από θρησκευτικές πεποιθήσεις, οι τρομοκρατες της Τζιχάντ και της Αλ Καίντα έδρασαν με βάση αυτές.

Οι ίδιοι κατανοούν και τις γραφές και τις παραδόσεις τους, στις οποίες βρίσκουν καταφύγιο για να δικαιολογήσουν τη βία. Η θεϊκή επικύρωση για αδιάκριτη δολοφονία, η βία ως μυστήριο ή θεϊκό καθήκον, η αντίθεση όχι μόνο σε ένα καθεστώς αλλά και σε μια ολόκληρη διεφθαρμένη κοινωνική τάξη, ένα αποκαλυπτικό όραμα, που απευθύνεται στους οπαδούς του ως κοινό, εξηγούν τη βία.

Θεωρούν την αδιάκριτη βία όχι μόνο λογική και δικαιολογημένη, αλλά και ως το μόνο μέσο για την επίτευξη των στόχων τους. Πιστεύουν επίσης ότι το καθεστώς έχει χάσει την νομιμοποίηση του, γιατί απέτυχε να προχωρήσει στην αυθεντική θρησκευτική πίστη και πρέπει να ανατραπεί προς χάρη μιας, η οποία θα προάγει την αληθινή θρησκευτική πίστη. Σημαντικό είναι να κατανοήσουμε όχι γιατί δρουν έτσι αλλά περισσότερο από που προέρχονται.

Οι περισσότεροι τρομοκράτες δεν ανήκουν σε φτωχικά κράτη και δεν προέρχονται από ασταθή περιβάλλοντα και ζωές. Είναι ασφαλές να αποδώσουμε σε ανθρώπους, που δεν έχουν να χάσουν τίποτα, την ευθύνη του παραλογισμού. Δεν ισχύει πάντα. Είναι αδύνατο να κατανοήσουμε με δικές μας εμπειρίες την «λογική» αυτή. Σίγουρα δεν μπορούμε να δικαιολογήσουμε τον εξτρεμισμό και τη βία, σε όλα τα ζητήματα, όμως, υπάρχουν επίπεδα.

Το Ισλάμ είναι τρόπος ζωής και η μέθοδος έκφρασης αυτής. Υπάρχει μέσα από τους υποστηρικτές του, όπως και εκείνοι υπάρχουν από αυτό και για αυτό. Κατανοώντας το Ισλάμ, εξηγούμε και τη βία, χωρίς όμως να μειώνεται η σημασία και η καταστροφή, που επιφέρει. Η μπούργκα, οι βόμβες, οι επιθέσεις και η βία είναι το τέλος ,μίας αιώνιας διαδικασίας.

Το άρθρο Γιατί το θρησκευτικό Ισλάμ είναι και πολιτικό εμφανίστηκε πρώτα στο Giga fm 105,4 | Ραδιοφωνικός Σταθμός | Ήπειρος | Ιωάννινα.